Hoe maak je een wachtwoord dat (bijna) niet te kraken is

Geschreven door Nullbyte, redactioneel getoetst door Kompas. Laatst gecontroleerd: oktober 2026.

De hele wachtwoorddiscipline in twee regels: lengte wint van complexiteit, en hergebruik is de echte vijand. De rest van dit artikel is uitleg en praktijk.

Lengte wint van complexiteit

“P@ssw0rd!” voldoet aan de meeste regels en is binnen seconden gekraakt, want aanvallers raden geen losse tekens maar hele woorden en bekende vervangingen. Een lange reeks van willekeurige woorden — een passphrase als blauw-kompas-fietst-naar-Enschede — is memoreerbaar én veel lastiger te raden. Meer tekens betekent exponentieel meer mogelijkheden.

Uniek per dienst, altijd

Hackt één dienst waar je ooit een account had, dan wordt jouw e-mail + wachtwoord-combinatie machinaal op honderden andere diensten geprobeerd (credential stuffing). Hergebruik één wachtwoord, en het ene lek wordt overal een lek.

Daarom: een wachtwoordmanager

Onthoud één sterk hoofdwachtwoord; de manager genereert en bewaart de rest. Betrouwbare opties: Bitwarden en KeePassXC (beide gratis en open source), of de ingebouwde manager van je browser. Kies je hoofdwachtwoord als een passphrase — zie boven.

Wanneer wél wijzigen?

Niet elke maand (dat leidt tot zwakke, voorspelbare variaties), maar direct als:

  • een dienst een lek meldt waar je bij zit (check je adressen op haveibeenpwned.com);
  • je ergens hetzelfde wachtwoord gebruikte;
  • je vermoedt dat iemand meekijkt (phishing, gedeelde computer).

En het slot op de deur: MFA

Een goed wachtwoord is de eerste factor; zet er een tweede naast. Waarom en hoe lees je in onze MFA-uitleg.

Tot slot: als je wachtwoord admin123 is, is dit artikel geen aanbeveling maar een noodkreet. Ga. Nu. Wij wachten wel.